Cybercrime.gov.in પોર્ટલ ઉપર ઓનલાઈન ફરિયાદ કેવી રીતે કરવી ॥  સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા (2026)

ભારતમાં દરરોજ હજારો લોકો UPI Fraud, WhatsApp Scam, Fake Investment, OTP Fraud, Social Media Hacking અને Online Shopping Scam નો ભોગ બને છે. આવા કેસોમાં સમયસર ફરિયાદ કરવી ખૂબ જ જરૂરી છે. ભારત સરકાર દ્વારા શરૂ કરાયેલ National Cyber Crime Reporting Portal એ સાયબર ગુનાઓની ઓનલાઈન ફરિયાદ નોંધાવવા માટેનું ઓફિશિયલ પોર્ટલ છે.

આ આર્ટિકલમાં આપણે જાણીશું:

• Cybercrime Portal શું છે?
• કયા પ્રકારની ફરિયાદ કરી શકાય?
• Step-by-Step ફરિયાદ કેવી રીતે કરવી?
• 1930 Helpline શું છે?
• પૈસા પરત મેળવવાની શક્યતા કેવી રીતે વધારવી?
• કયા પુરાવા જરૂરી પડે?
• ફરિયાદ પછી શું થાય?
• સામાન્ય ભૂલો કઈ છે?
• Cyber Fraud થી બચવાના ઉપાયો

---

Cybercrime Portal શું છે?

Cybercrime.gov.in ભારત સરકારના Ministry of Home Affairs (MHA) અને Indian Cyber Crime Coordination Centre (I4C) દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે. આ પોર્ટલ પર કોઈપણ ભારતીય નાગરિક ઓનલાઈન સાયબર ગુનાની ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે.

આ પોર્ટલ ખાસ કરીને નીચેના કેસો માટે બનાવવામાં આવ્યું છે:

• UPI Fraud
• Online Banking Fraud
• WhatsApp Scam
• Telegram Scam
• Social Media Account Hack
• Fake Loan Apps
• Online Job Fraud
• Investment Scam
• Sextortion
• Cyber Bullying
• Child Exploitation
• Fake Shopping Website Fraud
• Debit/Credit Card Fraud

---

Cyber  સિક્યોરિટી  શું છે?

social Engineering શું છે? 

સૌથી પહેલા શું કરવું?

જો તમારી સાથે Online Fraud થયો હોય તો સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત છે — ઝડપી કાર્યવાહી.

તરત જ આ કામ કરો:

1. 1930 Helpline પર કોલ કરો

Cyber Financial Fraud માટે ભારત સરકારની ઓફિશિયલ હેલ્પલાઇન:

📞 1930

જેટલી વહેલી ફરિયાદ કરશો એટલી Recovery ની શક્યતા વધે છે.

---

2. બેંક એકાઉન્ટ બ્લોક કરાવો

• Bank Customer Care
• UPI App Support
• Wallet Support

ને તરત જ માહિતી આપો.

---

3. તમામ પુરાવા સેવ કરો

• Screenshot
• Chat
• Transaction ID
• UTR Number
• Mobile Number
• Fake Website URL
• Voice Recording
• Email Screenshot

પુરાવા વગર તપાસ ધીમી પડી શકે છે.

---

Cybercrime Portal ઉપર કયા પ્રકારની ફરિયાદ કરી શકાય?

1. Financial Fraud

આમાં સામેલ છે:

• Google Pay Fraud
• PhonePe Scam
• Paytm Fraud
• Credit Card Fraud
• Fake Investment App
• Crypto Scam
• Loan App Blackmail

---

2. Women/Child Related Crime

• Fake Profile
• Morphed Photo
• Sextortion
• Cyber Stalking
• Harassment

આ કેટેગરીમાં Anonymous Complaint પણ કરી શકાય છે.

---

3. Other Cyber Crime

• Facebook Hack
• Instagram Hack
• WhatsApp Hacking
• Email Hacking
• Fake Website
• Online Defamation
• SIM Swap Fraud

---

ફરિયાદ માટે કયા Documents જોઈએ?

Cybercrime Portal પર ફરિયાદ કરતા પહેલા આ માહિતી તૈયાર રાખો:

જરૂરી માહિતી	વિગત
Mobile Number	OTP માટે
National ID	Aadhaar/PAN/Voter ID
Fraud Details	શું થયું તેની માહિતી
Transaction ID	UTR / Reference Number
Screenshots	Chat / Payment Proof
Bank Details	પૈસા કયા ખાતામાં ગયા
Fraud Mobile Number	જો ઉપલબ્ધ હોય
Fraud Website URL	જો હોય તો

---

Cybercrime.gov.in ઉપર Step-by-Step ફરિયાદ કેવી રીતે કરવી?

Step 1: ઓફિશિયલ વેબસાઇટ ખોલો

Step 2: Category પસંદ કરો

Homepage ઉપર તમને 3 મુખ્ય વિકલ્પ મળશે:

• Women/Children Related Crime
• Financial Fraud
• Other Cyber Crime

તમારા કેસ મુજબ પસંદ કરો.

---

Step 3: “File a Complaint” ઉપર ક્લિક કરો

Terms & Conditions Accept કરો.

---

Step 4: Login કરો

તમારો Mobile Number નાખો અને OTP Verify કરો.

---

Step 5: Incident Details દાખલ કરો

અહીં સાચી અને સંપૂર્ણ માહિતી લખવી ખૂબ જ જરૂરી છે.

શું લખવું?

• Fraud ક્યારે થયો?
• કેટલા પૈસા ગયા?
• કયા App દ્વારા?
• કયા નંબર પરથી સંપર્ક થયો?
• શું વચન આપ્યું?
• કેવી રીતે Trap કરવામાં આવ્યા?

---

Step 6: Evidence Upload કરો

અહીં નીચેના પુરાવા Upload કરી શકો:

• Screenshot
• PDF
• Image
• Chat Export
• Bank Statement

File Size Limit સામાન્ય રીતે 5MB થી 10MB સુધી હોય છે. (Cyber Crime India)

---

Step 7: Submit Complaint

Submit કરતા જ તમને:

• Complaint Number
• Acknowledgement Number

મળશે.

તે Save રાખવો ખૂબ જ જરૂરી છે.

---

Complaint Status કેવી રીતે ચેક કરવો?

ફરીથી Portal માં Login કરો.

“Check Status” અથવા Dashboard માં જઈને Complaint Track કરી શકો છો.

---

ફરિયાદ પછી શું થાય?

ઘણા લોકો માને છે કે Complaint કર્યા પછી તરત જ પૈસા પરત આવી જશે, પરંતુ વાસ્તવિક પ્રક્રિયા અલગ છે.

સામાન્ય પ્રક્રિયા:

1. Complaint Local Cyber Cell સુધી પહોંચે
2. Bank Account Trace થાય
3. Suspicious Account Freeze થાય
4. Investigation શરૂ થાય
5. જરૂર પડે તો FIR થાય

---

પૈસા પાછા મળવાની શક્યતા કેવી રીતે વધારવી?

Golden Hour Rule

Fraud પછીના શરૂઆતના થોડા કલાક ખૂબ મહત્વના છે.

જો તરત:

• 1930 પર કોલ કરો
• Bank ને જાણ કરો
• Portal ઉપર Complaint કરો

તો Recovery Chance વધી શકે છે.

---

સામાન્ય Cyber Fraud Examples

1. Fake Customer Care Scam

Google માં Fake Number દેખાડીને OTP માંગે.

---

2. Screen Sharing App Scam

AnyDesk / TeamViewer Install કરાવી Bank ખાલી કરે.

---

3. Investment Scam

“દિવસે 5000 કમાવો” જેવા Telegram Group.

---

4. Job Scam

Work From Home ના નામે Registration Fees લે.

---

5. KYC Update Scam

Bank Account Block થવાની ધમકી આપે.

---

Cybercrime.gov.in પોર્ટલ ઉપર ઓનલાઈન ફરિયાદ કેવી રીતે કરવી  ॥  ફરીયાદ કરતી વખતે સામાન્ય ભૂલો

❌ ખોટી માહિતી આપવી

ખોટો Mobile Number અથવા Transaction ID તપાસમાં મુશ્કેલી ઊભી કરે.

---

❌ Screenshot ન રાખવા

પુરાવા વગર કેસ કમજોર બને.

---

❌ મોડું Reporting કરવું

ઘણા લોકો 2-3 દિવસ પછી ફરિયાદ કરે છે.

---

❌ Fraudster સાથે વધુ વાતચીત કરવી

ક્યારેક Scamster વધુ માહિતી મેળવી લે છે.

---

Fake Website અને Fake Number કેવી રીતે Report કરવું?

Cybercrime Portal ઉપર “Report Suspect” સુવિધા પણ છે. અહીં તમે:

• Fake Website
• WhatsApp Number
• Telegram ID
• Fraud Phone Number
• Fake Social Media URL

રિપોર્ટ કરી શકો છો. (Cyber Crime India)

---

Cyber Crime Helpline Numbers

સેવા	નંબર
Cyber Fraud Helpline	1930
Emergency Police	112
Women Helpline	181

(Cyber Crime India)

---

Cyber Crime Complaint માટે Useful Tips

✔ હંમેશા Official Website જ વાપરો

ફક્ત:

cybercrime.gov.in Official Portal

---

✔ Unknown Link ઉપર Click ન કરો

---

✔ OTP ક્યારેય Share ન કરો

---

✔ UPI PIN કોઈને ન આપો

---

✔ Screen Share App Install ન કરો

---

Cybercrime Complaint Withdraw કરી શકાય?

કેટલાક કેસમાં FIR બન્યા પહેલા Complaint Withdraw થઈ શકે છે. પરંતુ Women/Child Related Crime કેસોમાં Withdrawal ની મર્યાદા હોઈ શકે છે. (CSO Online)

---

Cybercrime Portal ની ખાસ સુવિધાઓ

Suspect Repository

તમે કોઈ Mobile Number, Email અથવા Bank Account Cyber Fraud સાથે જોડાયેલ છે કે નહીં તે ચેક કરી શકો છો.

---

Report Suspect Feature

Scam Number અથવા Fake Website ને રિપોર્ટ કરી શકો છો.

---

જો Portal કામ ન કરે તો શું કરવું?

ક્યારેક Upload Issue અથવા OTP Problem આવી શકે છે. Reddit ઉપર ઘણા યુઝર્સે આવી સમસ્યા જણાવી છે.

એવા સમયે:

• Browser Change કરો
• Image Size ઘટાડો
• JPEG/PNG Format વાપરો
• 1930 ઉપર કોલ કરો
• નજીકના Cyber Cell પર જાઓ

---

નજીકના Cyber Cell સુધી જવું જરૂરી છે?

ઘણા ગંભીર કેસોમાં હા.

ખાસ કરીને:

• મોટી Amount Fraud
• Sextortion
• Blackmail
• Hacking
• Identity Theft

માટે Local Cyber Police Station જવું સારું.

---

શું FIR પણ કરાવવી જોઈએ?

જો મોટો Fraud થયો હોય તો:

• Local Police Station
• Cyber Cell

માં FIR કરાવવી લાભદાયક છે.

---

Cyber Awareness કેમ જરૂરી છે?

સાયબર ક્રિમિનલ્સ હવે AI, Deepfake, Fake Apps અને Social Engineering નો ઉપયોગ કરે છે. ભારતમાં દર વર્ષે લાખો લોકો Scam નો ભોગ બને છે.

જાગૃતિ જ સૌથી મોટું હથિયાર છે.

---

નિષ્કર્ષ

National Cyber Crime Reporting Portal ભારત સરકારનું મહત્વપૂર્ણ પ્લેટફોર્મ છે, જ્યાં કોઈપણ નાગરિક ઓનલાઈન સાયબર ગુનાની ફરિયાદ કરી શકે છે. Fraud થયા પછી ગભરાવાની જગ્યાએ તરત કાર્યવાહી કરવી સૌથી જરૂરી છે.

યાદ રાખો:

• તરત 1930 પર કોલ કરો
• Bank ને જાણ કરો
• તમામ પુરાવા સાચવો
• Cybercrime Portal ઉપર ફરિયાદ કરો
• અજાણ્યા લોકો ઉપર વિશ્વાસ ન કરો

સાયબર સુરક્ષા હવે દરેક વ્યક્તિ માટે જરૂરી બની ગઈ છે.

---

FAQ – Cyber Crime Portal સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો અને જવાબો

Q1: Cybercrime Portal ફ્રી છે?

હા, સંપૂર્ણ મફત છે.

Q2: ફરિયાદ કર્યા પછી પૈસા પાછા મળે?

કેટલાક કેસોમાં Recovery શક્ય બને છે, ખાસ કરીને ઝડપથી Reporting થાય તો.

Q3: Anonymous Complaint કરી શકાય?

Women/Child Related Crime માટે હા.

Q4: 1930 નંબર શું છે?

Cyber Financial Fraud Helpline Number. <p

Q5: Complaint Number ગુમાઈ જાય તો?

ફરી Login કરીને Dashboard માં જોઈ શકો છો.

Q6: Fake WhatsApp Number ક્યાં Report કરવો?

Cybercrime Portal ના “Report Suspect” વિભાગમાં.

Q7: Cybercrime.gov.in શું છે?

Cybercrime.gov.in ભારત સરકારનું ઓફિશિયલ Cyber Crime Reporting Portal છે. આ પોર્ટલ Ministry of Home Affairs (MHA) દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે, જ્યાં કોઈપણ વ્યક્તિ ઓનલાઈન સાયબર ગુનાની ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે.

અહીં તમે નીચેના કેસોની ફરિયાદ કરી શકો છો:

• UPI Fraud
• WhatsApp Scam
• Instagram/Facebook Hack
• Online Banking Fraud
• Fake Loan App
• Sextortion
• Cyber Bullying
• Fake Website Scam

Q8: Cyber Complaint કેવી રીતે કરવી?

Cyber Crime ફરિયાદ કરવા માટે નીચેના Steps Follow કરો:

1. Cybercrime.gov.in વેબસાઇટ ખોલો
2. “File a Complaint” ઉપર ક્લિક કરો
3. Mobile Number દ્વારા OTP Login કરો
4. Fraud ની માહિતી ભરો
5. Screenshot / Transaction Proof Upload કરો
6. Complaint Submit કરો
7. Complaint Number Save રાખો

જો Financial Fraud થયો હોય તો પહેલા 1930 Helpline પર કોલ કરવો જરૂરી છે.

Q9: UPI Fraud થાય તો શું કરવું?

જો Google Pay, PhonePe, Paytm અથવા BHIM દ્વારા Fraud થયો હોય તો:

તરત આ કામ કરો:

• 1930 પર કોલ કરો
• તમારી Bank ને જાણ કરો
• UPI App Support માં Complaint કરો
• Cybercrime.gov.in ઉપર ફરિયાદ કરો
• તમામ Screenshot અને Transaction ID સાચવો

વિલંબ કરવાથી Recovery Chance ઘટી શકે છે.

Q10: Cyber Cell ક્યાં હોય છે?

દરેક રાજ્ય અને મોટા શહેરોમાં Cyber Crime Police Station અથવા Cyber Cell હોય છે.

તમે:

• નજીકના Police Station માં પૂછપરછ કરી શકો
• State Police Website પર માહિતી મેળવી શકો
• Google Maps માં “Cyber Cell Near Me” Search કરી શકો

ગુજરાતમાં અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત, રાજકોટ સહિત મોટા શહેરોમાં Cyber Cell ઉપલબ્ધ છે.

Q11: Online Fraud નો Report કેવી રીતે કરવી?

Online Fraud નો Report કરવા માટે:

Online Method:

• Cybercrime.gov.in Portal

Helpline:

• 1930

Offline Method:

• નજીકના Cyber Cell અથવા Police Station

ફરિયાદ કરતી વખતે નીચેના પુરાવા રાખો:

• Transaction ID
• Screenshot
• Fraud Number
• Chat Proof
• Bank Details

<p